اصطلاحات بورس ایران


برای نامگذاری نمادهای بورس شرکت‌هایی که زمینه فعالیت مشابهی دارند در یک گروه قرار می‌گیرند. معمولا حرف اول نماد معاملاتی شرکت‌ها در بورس نشان‌دهنده گروه آن شرکت در بورس است. بقیه حرف‌های این نمادها هم به‌نوعی انتخاب می‌شوند که نشان‌دهنده عنوان اصلی شرکت باشد

بازار خارج از بورس؛ مزایا و کارکردها ، اصطلاحات و تفاوت ها

بازار خارج از بورس از ابتدای سال‌های دهه هفتاد میلادی، درکشورهای صنعتی مدرن پا به عرصه وجود نهاد و جالب اینکه، حجم معاملات انجام شده در این بازارها در بسیاری از موارد بسیار گسترده‌تر از بورس‌های معمولی بود.

بازار خارج از بورس یا Over-the-counter market بازاری بدون مکان فیزیکی مرکزی است. در این بازار شرکت‌کنندگان با همدیگر از طرق مختلف مانند تلفن، ایمیل و سامانه‌های الکترونیکی معامله می‌کنند .

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه(سنا)، بازار خارج از بورس از ابتدای سال‌های دهه هفتاد میلادی، در کشورهای صنعتی مدرن پا به عرصه وجود نهاد و جالب اینکه، حجم معاملات انجام شده در این بازارها در بسیاری از موارد بسیار گسترده‌تر از بورس‌های معمولی بود .

برخی تفاوت‌های این بازار با بورس

همانطور که از نام آنها برمی آید، بازار خارج از بورس هیچ مکان فیزیکی متمرکز و خاصی ندارد که داد و ستدکنندگان یا متخصصین همچون بورس‌های کلاسیک گردهم آیند .

قوانین استاندارد اقلام مورد مبادله در بازار خارج از بورس انعطاف پذیر هستند یعنی قوانین معمولا ناشی از توافق طرفین است.

ساعات کار بازار خارج از بورس (over-the-counter market) از انعطاف پذیری بیشتری برخوردار است .

بورس رسمی برای فعالان در این بازار مزایایی از قبیل شفافیت قیمت ها و کاهش ریسک را به دنبال دارد. در صورتی که در بازارهای خارج از بورس با توجه به اینکه شرایط معاملات با نظر طرفین قرارداد تعیین می شود، این شرایط به صورت کامل وجود ندارد .

سطح فعلی امکانات الکترونیکی، انجام معاملات ۲۴ ساعته را امکان پذیر می کند که بدون شک در مقایسه با یک بورس، مزیت عمده ای محسوب شده و برای داد و ستدکنندگان از قاره های مختلف نیز، شکل تفاوتهای سازمانی بین المللی را از بین می برد .

در برخی موارد به کارگزاران در بازارهای خارج از بورس «کارگزار معامله گر» می گویند، چرا که او می تواند اقلام معاملاتی را به حساب و مخاطره خود، خرید و فروش کند (معامله گر) و یا اینکه به عنوان نماینده، اقلام معاملاتی را به حساب و مخاطره دیگران بخرد یا بفروشد و وقتی به عنوان نمایندگی فعالیت می کند، در قبال خدمات ارائه شده، برای خرید یا فروش اوراق بهادار یا سایر اقلام از مشتریان خود، حق العمل یا کمیسیون (کارمزد) دریافت می کند .

شخص یا مؤسسه، صرف نظر از اینکه حق العمل دریافت می کند یا نه، چنانچه سفارشات را به حساب و مخاطره دیگران انجام دهد، به عنوان نمایندگی عمل کرده است .

"کارگزار معامله گر" روی اقلامی که مشتری قصد خرید آن را دارد، در مورد سفارشات به یکی از سه طریق زیر عمل می کند :

در صورتی که "کارگزار معامله گر" روی اوراق بهادار یا کالایی که مشتری قصد خرید یا فروش آن را دارد، وظیفه بازارسازی (مارکت میکینگ) را عهده دار باشد می تواند آن آیتم را از موجودی خود به مشتری بفروشد یا از او بخرد .

ممکن است "کارگزار معامله گر" سفارشی را دریافت کند که برای آن آیتم بازارسازی نمی کند، در این صورت او می تواند به عنوان نماینده مشتری عمل کرده و آن آیتم را از معامله گر دیگری که روی آن بازارسازی می کند و یا شخصی که صاحب آیتم بوده و قصد فروش آن را دارد، خریداری کند و یا به او بفروشد .

وقتی "کارگزار معامله گر" سفارشی را دریافت می کند، می تواند آن اوراق بهادار یا کالا یا ارز را از معامله گر دیگری که روی آن بازارسازی می کند و یا شخصی که صاحب آن آیتم است، به حساب خود خریداری کرده و سپس به مشتری خود بفروشد .

همچنین از زاویه دیگری می توان گفت معاملات بازار خارج از بورس نوعی معامله جایگزین است که به شبکه معامله گرانی که به طور حضوری با یکدیگر ملاقات نمی کنند و یا از طریق تلفن و کامپیوتر با یکدیگر ارتباط برقرار می کنند، اطلاق می شود .

معاملات مذکور اغلب بین مؤسسات مالی انجام می شود، همچنین می تواند به عنوان ابزارهای رایج میان بازارسازان تلقی گردد. تمام سخنان معامله گران پشت تلفن ضبط می شود تا چنانچه اختلافی بین معامله گران رخ دهد، به آن استناد شود. خریدار و فروشنده می توانند نحوه قراردادهای معامله شده در بازارهای خارج از بورس (OTC) را به دلخواه خود درآورند، بنابراین نیازی نیست شرایط قرارداد عینا مشابه آنچه در بورس عمل می شود، تعیین شود .

در دنیا سه نوع بازار خارج از بورس وجود دارد

1- بازار معاملات سنتی

در این بازار معامله گران به عنوان بازارساز، قیمت خرید و فروش خود را اعلام می کنند. معامله گران قیمت های خود را پیشنهاد داده اصطلاحات بورس ایران و قیمت قابل اجرا از طریق تلفن مذاکره شده یا برخی اوقات از طریق سایت های اینترنتی اعلام می شود. این گونه معاملات، معامله دوطرفه نامیده می شود، چرا که دوطرف معامله از قیمتی که در یک مقطع زمانی توسط تلفن ارائه می شود، مطلع می گردند .

2- بازار معاملاتی الکترونیکی

این بازار تقریبا شبیه معاملات الکترونیکی در بورس است؛ اما به این دلیل بازار خارج از بورس خوانده می شود که از استاندارد کمتری برخوردار بوده و فاقد قرارداد طراحی شده و معاملات مشتقه شفاف است .

3- بازار معاملاتی بهینه

بازار معاملاتی اخیر ترکیبی از دو بازار پیشین بوده و معامله گر براساس آنها به معاملات الکترونیکی می پردازد. معامله گر قیمت خرید و فروش خود را انحصارا به اطلاع فعالان بازار می رساند. معامله گر در این شکل معامله به عنوان طرف معامله در هر قرارداد عمل می کند. بنابراین نصف ریسک اعتباری (نوسانات منفی در قیمت) در بازار به او برمی گردد .


اصطلاحات

1- وجه تضمین اولیه: وجهی است که از طرفین قرارداد آتی برای جلوگیری از امتناع از انجام قرارداد آتی، در قالب شرط ضمن عقد، دریافت می شود که میزان آن در مشخصات هر قرارداد آتی تعیین می شود. در طول دوره قرارداد (حتی درصورت تغییر در قیمت سهم پایه) این مبلغ ثابت باقی می ماند .

در بورس تهران وجه تضمین اولیه ۲۰درصد ارزش قرارداد با قیمت پایه اولین روز معاملاتی است که اهرمی ۵ برابری را ایجاد می کند. البته این نسبت در طول دوره قرارداد به علت ثابت بودن وجه تضمین و متغیر بودن قیمت، دستخوش تغییر شده و می تواند درجه اهرم را کاهش یا افزایش دهد .

2- حداقل وجه تضمین: درصدی از وجه تضمین اولیه است که کاهش موجودی حساب عملیاتی به کمتر از این نسبت، منجر به صدور اخطاریه افزایش وجه تضمین می شود. این حداقل وجه در بورس تهران ۶۰درصد وجه تضمین اولیه را شامل می شود .

3- موقعیت تعهدی خرید/ فروش: موقعیت تعهدی است که مشتری با اتخاذ آن، متعهد به خرید/ فروش سهم پایه در سررسید قرارداد با قیمت توافق شده می شود .

4- موقعیت تعهدی باز: موقعیت تعهدی است که مشتری نسبت به ایفای تعهدات موضوع آن همچنان ملتزم است .

5- تسویه فیزیکی: تسویه نهایی قرارداد آتی از طریق انتقال سهم پایه از کد فروشنده به خریدار و پرداخت ارزش بازار قرارداد آتی توسط خریدار در سررسید انجام می شود .

6- تسویه نقدی: تسویه نهایی قرارداد آتی به طور نقدی براساس آخرین قیمت تسویه روزانه بازار آتی که منجر به سقوط تعهدات طرفین می شود. این نوع تسویه در انتهای دوره قرارداد و در صورت نکول یک طرف قرارداد و یا درصورت بسته بودن نماد معاملاتی در سررسید اتفاق می افتد .

7- نکول: ایفا نکردن تعهد در سررسید توسط فروشنده یا خریدار .

مزایای بازار آتی

* به دلیل ویژگی اهرمی، با سرمایه کمتر (نسبت به بازار سهام) می توان سود بیشتری کسب کرد. امکان سرمایه گذاری حدود ۵ برابر نسبت به آورده نقدی در بازار آتی سهام فراهم است. (این ویژگی علاوه بر افزایش بازده، ریسک معاملات آتی را نیز به همین نسبت افزایش می دهد . )

* برای اتخاذ موقعیت فروش، نیازی به در اختیار داشتن سهم پایه قرارداد نیست و سرمایه گذار می تواند براساس پیش بینی های خود اقدام به فروش کند. این ویژگی امکان کسب سود در بازاری با روند نزولی از طریق ایجاد موقعیت فروش را فراهم می کند .

* سود یا زیان قراردادهای آتی به طور روزانه محاسبه شده و به حساب کارگزار واریز می شود و مشتری اجازه استفاده از آن را دارد و برخلاف بازار سهام که شناسایی سود منوط به فروش سهم است، در بازار آتی برای شناسایی سود لزومی به بستن موقعیت و خروج از بازار نیست .

* طی دوره قرارداد مشتری می تواند درصورت تغییر در پیش بینی خود، موقعیت باز خود را از طریق معامله معکوس (فروش در مقابل موقعیت بازخرید و برعکس)، ببندد و از بازار خارج شود و لزومی به نگه داشتن موقعیت تا سررسید قرارداد وجود ندارد .

* سرمایه گذرانی که افق سرمایه گذاری بلندمدت دارند می توانند از این بازار برای پوشش ریسک ناشی از نوسانات قیمت سهم، استفاده کنند .

* به دلیل نقش کارگزار و اتاق پایاپای، ریسک اعتباری این قراردادها اندک است .

کارمزد و جرایم

کارمزد ایجاد موقعیت خرید مشابه کارمزد بازار نقد است، معادل 0.00496 از ارزش قرار داد .

کارمزد ایجاد موقعیت فروش مشابه اصطلاحات بورس ایران کارمزد بازار نقد است اما از آنجایی که در قرارداد آتی طی دوره سهمی جابه جا نمی شود مالیات به آن تعلق نمی گیرد، معادل 0.00496 از ارزش قرارداد .

کارمزد تسویه در صورت ورود قرارداد به دوره تسویه و تحویل اخذ می شود ( حتی در صورت تحویل ندادن سهم) معادل 0.005 از ارزش قرارداد با قیمت تسویه روز آخر معاملاتی در بازار آتی است .

در صورت نقل و انتقال سهم معادل 0.005 از ارزش قرارداد بابت مالیات از طرف فروشنده دریافت می شود در صورت ایفا نشدن تعهد از طرف یکی از طرفین قرارداد معادل 0.01 ارزش قرارداد از طرف نکول کننده دریافت و به طرف مقابل تعلق می گیرد و در صورت نکول از دو طرف قرارداد هیچ جریمه ای اخذ نمی شود .

برای ورود به بازار از کجا شروع کنیم

1- مراجعه حضوری مشتری به دفتر کارگزاری و پر کردن فرم های مربوطه توسط مشتری (شامل قرارداد مشتری کارگزار، بیانیه ریسک و درخواست انتقال کد) و . تعریف کد بازار نقد در سامانه معاملاتی بازار آتی توسط کارگزار .

2- واریز مبلغ وجه تضمین اولیه به حساب کارگزار (برخلاف بازار نقد که واریز پول سه روز پس از انجام معامله انجام می شود در بازار آتی بابت سفارشی که در سیستم ثبت می شود مبلغ مورد نظر در حساب مسدود می شود) و وارد کردن سفارش به سیستم توسط کارگزار و انجام معامله .

3- حساب مشتری براساس قیمت های تسویه به طور روزانه تعدیل می شود برای مثال در صورت داشتن موقعیت باز خرید و افزایش در قیمت تسویه به اندازه تغییر قیمت به حساب اضافه و در صورت داشتن موقعیت باز فروش و افزایش در قیمت تسویه این تغییر از حساب کسر می شود .

4- در صورت تمایل مشتری قادر خواهد بود از طریق اتخاذ موقعیت معکوس از بازار خارج شود. یعنی در صورتی که مشتری سهم X را به قیمت ۵۰۰۰ ریال در بازار خریده باشد و همان سهم را در همان سررسید به قیمت ۶۰۰۰ ریال بفروشد موقعیت باز خرید در مقابل موقعیت باز فروش خنثی می شود و سود مشتری معادل ۱۰۰۰ ریال (بدون در نظر گرفتن کارمزد) به حساب واریز می شود .

5- در صورت باز بودن موقعیت تا پایان آخرین روز معاملاتی وارد دوره تسویه و تحویل می شویم. ورود به این دوره به معنی پرداخت نیم درصد ارزش قرارداد به عنوان کارمزد تسویه است. دارنده موقعیت فروش تا پایان آخرین روز معاملاتی (روز قبل از تسویه و تحویل) باید سهم مربوطه را در کد معاملاتی خود داشته باشد.

لزومی به اعلام تحویل از طرف فروشنده نیست و در صورت وجود سهم شرکت سپرده گذاری به طور خودکار این انتقال را انجام اصطلاحات بورس ایران می دهد، در غیر این صورت نکول کرده است و باید یک درصد ارزش قرارداد را به عنوان جریمه نکول به خریدار بپردازد .

دارنده موقعیت خرید تا ساعت ۱۲ روز تسویه و تحویل فرصت دارد تا وجه قرارداد را براساس آخرین قیمت تسویه به حساب واریز کند، در غیر این صورت نکول کرده است و باید یک درصد ارزش قرارداد را به عنوان جریمه نکول به فروشنده بپردازد .

در صورت ایفای تعهدات، در پایان روز تسویه و تحویل وجه به حساب کارگزار فروشنده واریز و سهم مربوطه به کد خریدار تخصیص داده می شود. در صورت نکول از جانب دو طرف هیچ خسارتی پرداخت نمی شود.

آشنایی با اصطلاحات بازار سرمایه - ۳۱ خرداد ۸۶

* ریسک عملیاتی (Operational Risk) چیست؟ ریسک عملیاتی یا اهرم مالیاتی مربوط است به سود عملیاتی که منشا آن نیز هزینه‌های ثابت شرکت است.

* ریسک مالی (Financial Risk) چیست؟

ریسک مالی گونه‌ای ریسک اضافی است که در اثر افزایش بدهی در شرکت به سهامداران تحمیل می‌شود. ریسک ناشی از به‌کارگیری بدهی در شرکت را ریسک مالی می‌نامند.

* منظور از اصطلاح حساب‌های پرداختنی (Accounts Payable) چیست؟

اصطلاحی است که در بخش بدهی‌های ترازنامه شرکت به چشم می‌خورد و به معنی مبالغی است که شرکت بابت خرید کالاها و خدمات مورد نیاز خود که به صورت اعتباری تهیه کرده است، به طلبکاران شرکت بدهکار شده است.

* منظـــور از اصطلــــاح حســـاب‌های دریافتنــــی (Accounts Receivable) چیست؟

اصطلاحی است که در بخش دارایی‌های ترازنامه به چشم می‌خورد و به معنی بدهکاران شرکت است. از آنجا که همه بدهکاران شرکت به دلیل وجود مشکلات مالی قادر نیستند بدهی خود را به موقع پرداخت کنند، در یک برآورد واقعی از حساب‌های دریافتنی شرکت باید آن دسته از طلب‌هایی که دریافت آنها با تردید همراه است، از این جمع کسر شود.همچنین با برآورد این دسته از حساب‌ها می‌توان میزان نقدینگی شرکت را محاسبه کرد.

* تصاحب یک شرکت (Acquisition) به چه معنی است؟

گاهی یک شرکت بزرگ با خرید عمده سهام یک شرکت کوچک‌تر یا ضعیف‌تر کنترل آن را به دست می‌گیرد. از آنجا که به طور معمول قیمت بالایی برای این گونه سهام پرداخت می‌شود، سرمایه‌گذاران باهوش از این موقعیت نهایت استفاده را می‌برند.

* اوراق قرضه تضمین شده چیست؟

اوراق قرضه‌ای است که دارایی‌های شرکت به عنوان وثیقه تضمین آن پذیرفته شده است.

* بازخرید اوراق قرضه (Buy Back) چگونه است؟

شرکت‌ها یا بانک‌ها اوراق قرضه قابل تبدیل یا غیرقابل تبدیل یا بخش غیرقابل تبدیل اوراق قرضه خود را پیش از تاریخ سررسید به ارزش اسمی یا با تخفیف، از مشتریان خود بازخرید می‌کنند.

* وثیقه (Collateral) چیست؟

دارایی سپرده شده به عنوان تضمین بازپرداخت وام را وثیقه می‌نامند. هم‌اکنون بانک‌ها با پذیرفتن گواهی سهام به عنوان وثیقه درصد مشخصی از قیمت جاری سهام پذیرفته شده در بورس را به جای وثیقه وام قبول می‌کنند. بانک می‌تواند در صورت قصور مشتری، سهام مورد نظر را در بازار به فروش برساند.

* بازده جاری (Current Yield) چیست؟

برای محاسبه بازده جاری، نرخ بهره اعلام شده را بر قیمت بازار اوراق قرضه تقسیم می‌کنند.اگر اوراق قرضه به ارزش اسمی معامله شود (۱۰۰درصد)، بازده جاری همانند نرخ بهره اعلام شده خواهد بود.

در صورتی که اوراق قرضه به قیمتی کمتر از ارزش اسمی معامله شود، بازده جاری از نرخ بهره اعلام شده بیشتر می‌شود و اگر اوراق به قیمتی بیش از ارزش اسمی معامله شود، بازده جاری از نرخ بهره اعلام شده کمتر خواهد بود. برای مثال، اوراق قرضه ۷درصدی که به قیمت ۱۰۰درصد معامله می‌شود، بازده آن ۷درصد خواهد بود و اگر به قیمت ۹۵درصد معامله شود، بازده آن ۳۶/۷درصد و اگر به قیمت ۱۰۵درصد معامله شود، بازده جاری آن به ۶/۶درصد می‌رسد.

* موسسه مالی (Financial Institution) چگونه موسسه‌ای است؟

هر موسسه یا سازمانی که سرمایه مورد نیاز خود را با پول‌های مردم تامین کند و این سرمایه را در دارایی‌های مالی مانند سهام، اوراق قرضه و مانند آن سرمایه‌گذاری کند یا آن را در حساب‌های سپرده بانکی بگذارد یا به دیگران وام بدهد، موسسه مالی نامیده می‌شود. موسسه‌های کارگزاری، بانک‌ها، صندوق‌های پس‌انداز، شرکت‌های بیمه و صندوق‌های بازنشستگی از جمله موسسات مالی هستند.

بورس چیست؟ | بورس به زبان ساده

بورس چیست

برای پاسخ به بورس چیست مقدمه لازم است؛ حتما با فرایند دریافت وام آشنایی دارید؛ مثلا گاهی برای خرید خانه، ماشین یا راه‌اندازی یک کسب‌وکار شخصی به پول نیاز دارید ولی در حال حاضر به آن مقدار پول دسترسی ندارید. در این حالت یکی از راه‌های تامین پولی که لازم دارید این است که به بانک بروید و درخواست وام کنید. شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی هم می‌توانند چنین کاری انجام بدهند و برای راه‌اندازی پروژه‌های جدید یا به سرانجام رساندن پروژه‌های جاری سراغ نظام بانکی بروند و وام بگیرند. اما شرکت‌ها یک راه دیگر برای تامین مالی دارند و آن مراجعه به بازار سرمایه یا همان بورس است. در این روش شرکت‌ها بخشی از سهام خودشان را در بازار بورس عرضه می‌کنند. این همان عرضه اولیه سهام شرکت در بازار بورس است.

در این حالت، سرمایه‌گذاران فعال در بازار بورس با خریدن این سهام، سهامدار این شرکت می‌شوند و پول حاصل از این فرایند در اختیار شرکت قرار می‌گیرد و شرکت می‌تواند از این پول برای فعالیت‌های اقتصادی خودش استفاده کند. به عبارت ساده‌تر، شرکت به جای اینکه پول مورد نیاز خودش را از طریق نظام بانکی تامین کند، می‌تواند با عرضه اولیه سهام خودش در بازار بورس این کار را انجام بدهد.

تامین مالی شرکت‌ها از طریق بورس محدود به زمان عرضه اولیه نیست و شرکت‌ها می‌توانند از طریق فرایند افزایش سرمایه هم نیازهای مالی‌شان را رفع کنند. قبلا در «رده» درباره روش‌های افزایش سرمایه گفته‌ایم.

اما تامین مالی شرکت‌ها تنها فایده بازار بورس برای اقتصاد یک کشور نیست و بازار بورس کارکردهای دیگری از قبیل مدیریت ریسک، افزایش شفافیت، کشف قیمت و امکان بسیج سرمایه‌های کوچک را هم فراهم می‌کند. به‌طور کلی نظام بانکی و بازار بورس ۲ بال اصلی یک اقتصاد را تشکیل می‌دهند که استفاده مناسب از آن‌ها می‌تواند منجر به رشد اقتصادی پایدار شود.

تالار بورس کجاست؟

بازار بورس در جهان سابقه‌ای طولانی دارد و عمر بعضی از بورس‌ها به چند قرن می‌رسد. مثلا بورس پاریس از سال ۱۷۲۴ میلادی فعال است و سابقه بورس نیویورک به سال ۱۷۹۲ میلادی می‌رسد. در گذشته که ابزارهای ارتباطی امروزی، مانند تلفن و اینترنت، وجود نداشت، سرمایه‌گذاران برای خریدوفروش سهام و اوراق بهادار باید در جایی جمع می‌شدند و معاملات‌شان را انجام می‌دادند. مثل بازارهای سنتی شهرها که مردم برای خرید مایحتاج‌شان به آن‌ها مراجعه می‌کردند. بورس ایران هم از سال ۱۳۴۶ فعالیت می‌کند و تا همین چند سال پیش اکثر سرمایه‌گذاران برای خریدوفروش سهام به ساختمانی می‌رفتند که به تالار بورس معروف بود. اما به‌مرور و با پیشرفت ابزارهای ارتباطی و به‌ویژه اینترنت، بیشتر سرمایه‌گذاران دیگر به چنین مکان‌هایی مراجعه نمی‌کنند و معاملات‌شان را از طریق اینترنت انجام می‌دهند. مثل فروشگاه‌های اینترنتی که امکان خرید آنلاین را ایجاد کرده‌اند. به همین دلیل معنای اصطلاح «تالار بورس» هم رفته‌رفته تغییر کرده و به همه بسترهایی گفته می‌شود که معاملات بورسی در آن‌ها انجام می‌گیرد.

نماد بورسی چیست؟

حتما ادبیات دهه هشتادی‌ها به گوش‌تان خورده و گاهی این ادبیات سردرگم‌تان کرده. مثلا ممکن است این جمله را بشنوید که «رسیدی خ ز بزن» و برایتان سوال شده باشد که منظور از «خ» و «ز» چیست. بورس هم ادبیات خاص خودش را دارد که در نگاه اول می‌تواند باعث سردرگمی شود. ماجرا این است که وقتی اصطلاح یا عبارتی پرکاربرد باشد، دوست داریم آن اصطلاح یا عبارت را مختصر کنیم تا راحت‌تر باشیم.

برای نامگذاری نمادهای بورس شرکت‌هایی که زمینه فعالیت مشابهی دارند در یک گروه قرار می‌گیرند. معمولا حرف اول نماد معاملاتی شرکت‌ها در بورس نشان‌دهنده گروه آن شرکت در بورس است. بقیه حرف‌های این نمادها هم به‌نوعی انتخاب می‌شوند که نشان‌دهنده عنوان اصلی شرکت باشد

در بازاری هم که قرار است سهام شرکت‌ها خریدوفروش شود، استفاده از نام کامل شرکت‌ها دردسرهای زیادی دارد. مثلا در یک گفت‌وگوی بورسی دشوار است که بگوییم «قیمت سهام توسعه معادن روی ایران افزایش یافت» یا اینکه در تابلوی معاملات بورس از نام کامل شرکت‌ها استفاده کنیم. به همین دلیل اصطلاحات بورس ایران از همان ابتدا برای هر شرکتی که وارد بورس می‌شود یک نماد خاص و منحصربه‌فرد در نظر می‌گیرند تا فرایند معاملات ساده‌تر باشد. مثلا بورسی‌ها «بانک صادرات ایران» را با نماد «وبصادر» و «گسترش سرمایه‌گذاری ایرانخودرو» را با نماد «خگستر» می‌شناسند.

نحوه نام گذاری شرکت های بورسی

در حال حاضر بیش از ۵۰۰ شرکت در بازارهای بورس و فرابورس ایران حضور دارند. این شرکت‌ها به چند گروه تقسیم می‌شوند و شرکت‌هایی که زمینه فعالیت مشابهی دارند در یک گروه قرار می‌گیرند. معمولا حرف اول نماد معاملاتی شرکت‌ها در بورس نشان‌دهنده گروه آن شرکت در بورس است. مثلا نماد معاملاتی بانک‌ها و موسسات اعتباری با حرف «و»، شرکت‌های سیمانی با حرف «س»، شرکت‌های شیمیایی با حرف «ش» و شرکت‌های خودرویی با حرف «خ» شروع می‌شوند (البته استثناهایی هم وجود دارد). بقیه حرف‌های این نمادها هم به‌نوعی انتخاب می‌شوند که نشان‌دهنده عنوان اصلی شرکت باشد.

برای نمونه، نمادهای «خودرو» و «خگستر» و «خساپا» و «خپارس» مربوط به گروه «خودرو و ساخت قطعات» می‌شوند، نمادهای «فملی» و «فولاد» و «فخوز» و «فاسمین» در گروه «فلزات اساسی» هستند، نمادهای «حکشتی» و «حریل» و «حفارس» و «حتاید» در گروه «حمل‌ونقل، انبارداری و ارتباطات» معامله می‌شوند و نمادهای «وپارس» و «وتجارت» و «وپاسار» و «ونوین» در گروه «بانک‌ها و موسسات اعتباری» قرار دارند. البته همان‌طور که اشاره کردیم در این نام‌گذاری‌ها استثناهایی هم وجود دارد که می‌توانید به‌مرور به آن‌ها آشنا شوید.

معرفی انواع بازار بورس در ایران

شاید شنیده باشید که سهام فلان شرکت در بازار بورس معامله می‌شود یا اینکه فلان شرکت، فرابورسی است. اما شاید ندانید تفاوت بورس و فرابورس چیست و بقیه بورس‌ها در چیست. در واقع هر کدام از این‌ها یک بازار مجزا است و قوانین و شرایط خاص خودش را دارد.

تفاوت بورس و فرابورس

اولین نکته اینکه شرکت بورس اوراق بهادار تهران یا همان بورس معروف از سال ۱۳۴۶ شروع به فعالیت کرده است، اما سابقه فعالیت شرکت فرابورس ایران به سال ۱۳۸۷ برمی‌گردد. به‌طور کلی شرایط پذیرش شرکت‌ها در بازار فرابورس نسبت به بازار بورس ساده‌تر است و از نظر معاملاتی هم تفاوت‌هایی بین نحوه معاملات بورس و فرابورس وجود دارد. مثلا در حال حاضر فاصله قیمت سفارش‌ها در بازار بورس ۱۰ ریال یا همان یک تومان است، ولی در فرابورس سفارش‌ها را می‌توان با فاصله یک ریال هم ثبت کرد. همچنین بازار پایه هم بخشی از فرابورس است که در آن دامنه نوسان روزانه قیمت ۲ درصد است؛ این دامنه در بازار بورس و تابلوهای اصلی فرابورس ۵ درصد است.

به‌طور کلی شرکت‌هایی که در بازار بورس هستند معمولا اعتبار بیشتری نزد سرمایه‌گذاران، به‌ویژه سرمایه‌گذاران باتجربه‌تر، دارند. البته این امکان هم وجود دارد که شرکت‌های فرابورسی شرایط مورد نیاز پذیرش در بورس را کسب کنند و از فرابورس به بورس منتقل شوند.

بورس کالا چیست؟

همان‌طور که در بورس اوراق بهادار این امکان وجود دارد که هر اوراق بهاداری (از قبیل سهام شرکت‌ها، اوراق مشارکت و غیره) معامله شود، در بورس کالا هم کالاهای مختلف دادوستد می‌شود. البته در اینجا منظور از «کالا» آن کالای مصرفی یا همان کالایی که به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسد، نیست!

بلکه منظور کالاهای خام و فرآوری‌نشده است که اغلب بین فعالان زنجیره تولید دست‌به‌دست می‌شود. مثلا شرکت‌های تولیدکننده ورق و میلگرد و شمش آهن می‌توانند محصولات‌شان را در بورس کالا عرضه کنند و به دست شرکت‌هایی برسانند که از این محصولات به عنوان مواد اولیه استفاده می‌کنند. مهم‌ترین فایده بورس کالا هم ایجاد شفافیت در بازار دادوستد محصولات کالایی است.

نکته: فعالان بورس کالا بیشتر اشخاص حقوقی هستند. در واقع خریدوفروش در رینگ محصولات پتروشیمی و فلزی فقط به اشخاص حقوقی محدود است و اشخاص حقیقی فقط در رینگ معاملات کشاورزی و آتی امکان فعالیت دارند.

شاخص بورس چیست؟ چه تفاوتی با شاخص کل بورس دارد؟

اگر پیگیری اخبار بورسی بوده باشید حتما اصطلاح «شاخص بورس» هم به گوش‌تان خورده باشد. معمولا در اخبار اقتصادی تلویزیون اولین چیزی که گفته می‌شود عدد شاخص بورس و مقدار تغییر آن در مقایسه با روز گذشته است. اغلب هم منظور از «شاخص بورس» همان «شاخص کل بورس» است و بخواهیم کمی دقیق باشیم، شاخص کل بورس نماگری است که سطح عمومی قیمت‌ها و سود سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس را نشان می‌دهد.

نکته: در حال حاضر شاخص‌های مختلفی برای بازارهای بورس و فرابورس ایران تعریف شده است و شاخص کل بورس فقط یکی از این شاخص‌ها است. از شاخص‌های دیگر می‌توانیم به شاخص کل هم‌وزن، شاخص ۵۰ شرکت برتر و شاخص کل فرابورس اشاره کنیم. همچنین برای هر کدام از گروه‌های بورس هم شاخص‌های جداگانه‌ای تعریف شده است.

نکته: شاخص کل بورس، همان‌طور که از نامش پیداست، فقط از قیمت سهام شرکت‌های بورسی (و نه فرابورسی) تاثیر می‌گیرد.

نکته: تاثیر تغییرات قیمت شرکت‌های بورسی روی شاخص کل یکسان نیست. تاثیر شرکت‌های بزرگ‌تر که ارزش بازار بالاتری دارند روی شاخص کل بیشتر است. اصطلاح نمادهای «شاخص‌ساز» هم از همین‌جا می‌آید؛ نمادهایی که تغییرات قیمت‌شان تاثیر بیشتری روی شاخص کل دارد به اصطلاح نمادهای شاخص‌ساز نامیده می‌شوند.

نکته: شاخص هم‌وزن، همان‌طور که از نامش پیداست، از همه شرکت‌های بورسی تاثیر یکسانی می‌گیرد. به همین دلیل است که وقتی قیمت سهام شرکت‌های کوچک‌تر رشد می‌کند، شاخص هم‌وزن رشد بیشتری دارد تا شاخص کل.

سهام چه شرکت هایی در بورس معامله می‌شود؟

با توجه به رویکرد بورس در این سال‌ها و ساده کردن مداوم قوانین مربوط به حضور در بورس، همه شرکت‌ها -حتی شرکت‌های کوچک و خرد- می‌توانند وارد این بازار جدید شوند. البته باید شرایطی را رعایت کنند و حضورشان به تایید بورس یا فرابورس برسد. ابتدا سهام شرکت و سرمایه‌هایش توسط کارشناسان بورس قیمت‌گذاری می‌شود و قیمت پایه‌ای مشخص می‌شود، تعیین خرده‌فروشی یا عمده‌فروشی سهام توسط هیئت مدیره شرکت تصویب می‌شود و مراحل عرضه اولیه و ورود به بورس فراهم می‌شود. این راهنما شاید به درد کسانی بخورد که در این زمینه سوال دارند.

معرفی ۱۲ کتاب برای شروع بورس

اگر به دنبال بازاری برای سرمایه‌گذاری هستید که قانونی و شفاف باشد، سود بیشتری نسبت به دیگر بازارها داشته باشد، با سرمایه کم بتوانید به آن وارد شوید و سرمایه‌‌تان به راحتی قابل نقد شدن باشد، بازار بورس برای شما انتخاب مناسبی است. علاوه بر همه موارد گفته شده، سرمایه‌گذاری در بورس بر کل جامعه تاثیر می‌گذارد و باعث رشد اقتصادی و رونق تولید و اشتغال‌زایی می‌شود. اگر سرمایه‌گذاری در بورس را شروع کنید، باید صبور باشید، انتظار یک شبه ثروتمند شدن نداشته باشید، اهل ریسک کردن باشید و تحمل کمی ضرر کردن را داشته باشید. از همه مهم‌تر اینکه مانند تمام بازارهای دیگر، باید علم ورود به این بازار را داشته باشید و بی‌گدار به آب نزنید. در این یادداشت با چند کتاب آموزش بورس آشنا می‌شویم که می‌توانند در این سرمایه‌گذاری به شما کمک کنند.

پیش از خواندن یادداشت پیشنهاد می‌کنیم ویدیو «چگونه در طاقچه کتاب بخریم» را ببینید تا اگر از کتابی خوشتان آمد راحت‌تر بتوانید آن را تهیه کنید.

پیشنهاد می‌کنیم اگر به بورس علاقه‌مند هستید، یادداشت «نگاهی به زندگی و آثار وارن بافت» را هم بخوانید.

سرمایه‌گذاری در سهام به زبان آدمیزاد

سرمایه‌گذاری در سهام به زبان آدمیزاد

نویسنده: پاول ملاژنوویچ

مترجم: شهاب‌الدین ادیب‌مهر

این کتاب نوشته‌ پاول ملاژنوویچ کارشناس، نویسنده و مشاور مالی شناخته شده است که بیش از بیست سال در زمینه سرمایه‌گذاری، تدریس و مشاوره بازار بورس فعالیت داشته ‌است.

کتاب در پنج بخش نوشته شده، در بخش اول با مفاهیم اولیه برای شروع سرمایه‌گذاری در بازار بورس آشنا می‌شویم. در بخش دوم به نکاتی اشاره می‌شود که پیش از شروع به معامله باید به آنها توجه کنیم. بخش سوم به چگونگی شناسایی سهم‌های برنده اختصاص دارد. بخش چهارم درباره معرفی تکنیک‌ها و استراتژی‌های سرمایه‌گذاری است. در بخش آخر با عنوان ده‌تایی‌ها، ملاژنوویچ ده استراتژی سرمایه‌گذاری موفق به عنوان مکمل بازار سهام ارائه کرده است.

تحلیل تکنیکال بازار سرمایه

تحلیل تکنیکال بازار سرمایه

نویسنده: جان مورفی

مترجم: امید آفاق نیا

یکی از معروف‌ترین، کاربردی‌ترین و مفید‌ترین کتاب‌ها در زمینه آموزش بورس کتاب تحلیل تکنیکال جان مورفی است. این کتاب با ترجمه‌های مختلفی روانه بازار شده است؛ اما کتابی که اینجا می‌بینید با ترجمه‌ای روان منتشر شده و اصطلاحات به کار رفته در این کتاب بومی‌سازی شده و با خیال راحت می‌توان به آموزه‌های آن اتکا کرد.

تحلیل تکنیکال حدود سه قرن قدمت دارد و استفاده از شاخص های تکنیکال و ترسیم نمودارهای تکنیکال را می‌توان در نوشته های قرن هفدهم و هجدهم میلادی نیز مشاهده کرد. شاید بتوان گفت که نخستین استفاده مستقیم اقتصادی مشهور از تحلیل تکنیکال را چارلز داو انجام داده است. چارلز داو که بنیان گذار وال استریت ژورنال است، شاخص میانگین صنعتی داو جونز را نیز طراحی کرد که هنوز، با وجود نواقص این شاخص و نقدهایی که بر آن وارد است، از جمله شاخص‌های مهم اقتصادی محسوب می‌شود.

تجزیه و تحلیل تکنیکال

تجزیه و تحلیل تکنیکال

نویسنده: ضیاء مفاخر

انتشارات اقلیم مهر

کلیفورد پیستول تجزیه و تحلیل‌های تکنیکال از بازار سرمایه را با زبانی ساده و قابل فهم در کتاب تجزیه و تحلیل تکنیکال ارائه کرده است. تجزیه و تحلیل تکنیکال روشی برای پیش بینی قیمت در بازارها، بر اساس مطالعه و بررسی تاریخچه قیمت و حجم معاملات در آن بازار است. تحلیل تکنیکال در بازار بورس اوراق بهادار، بازار ارز و فارکس و نیز بازارهای بورس کالا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کلیفورد پیستول برای بیان تحلیل تکنیکال از زبانی ساده استفاده کرده و مطالب مفید این کتاب سبب شده تا در زمان کوتاهی کتاب تجزیه و تحلیل تکنیکال تبدیل به یکی از پرفروش‌ترین و معروف‌ترین کتاب‌ها در زمینه تجزیه و تحلیل تکنیکال شود. وجه تمایز تمایز کتاب تجزیه و تحلیل تکنیکال استفاده از زبان ساده در کنار بیان مطالب کاملا علمی و مجموعه تمرین‌ها و جواب‌های اختصاصی برای هر فصل است. از این رو موجب استفاده گسترده آن در بین اساتید به عنوان یک مرجع در زمینه آموزش رفتارهای بازار بورس شده است.

اگر به بورس به عنوان یک منبع درآمدی جدید نگاه می‌کنید، پیشنهاد می‌کنیم یادداشت «بیت کوین چیست؟ به همراه معرفی کتاب‌هایی درباره بیت کوین» را هم بخوانید. این روزها بازار بیت‌کوین هم داغ است و می‌تواند یکی دیگر از روش‌های سرمایه‌گذاری جدید باشد.

صفر تا صد سرمایه‌گذاری در بورس

صفر تا صد سرمایه‌گذاری در بورس

نویسنده: حجت بهادری

موسسه فرهنگی هنری دیباگران تهران

با اینکه پنجاه سال از عمر بازار بورس تهران می‌گذرد، اما هنوز این بازار مهم سرمایه برای بسیاری از مردم ما ناشناخته است. در سالهای اخیر توجه دولت و مردم به بازار بورس بیشتر شده و نیاز جامعه به کتاب‌ها و محصولات آموزشی در این زمینه افزایش یافته‌است.

کتاب «صفر تا صد سرمایه‌گذاری در بورس» برای آشنایی با بازار بورس و روش‌های صحیح سرمایه‌گذاری در این بازار به کوشش حجت بهادری و نسیم کردستانی تالیف شده‌است. این کتاب یکی از کتاب‌های آموزشی انتشارات دیباگران تهران است که با کمک متخصصان مجرب و نیروی انسانی با تجربه به تالیف و ترجمه کتاب‌ها و مقالاتی برای رفع نیازهای علمی کشور می‌پردازد.

بورس‎باز

بورس‎باز

نویسنده: سلمان امین

سلمان امین کتاب بورس‎باز را با بیان خاطره‌ای از خودش آغاز می‌کند. خاطره‌ای از اولین باری که وارد بازار بورس شد و کارهایی که انجام داد تا سرمایه‌اش از دست نرود اما در نهایت اتفاقی که افتاد، ضرر و از بین رفتن سرمایه‌اش بود. بنابراین تصمیم گرفت تا راه جدیدی را امتحان کند، اطلاعاتش را بالا ببرد، خودش را به روز نگه دارد تا دوباره ضرر نکند. اما اینبار هم چندان موفق نبود. بنابراین برای اینکه چنین اتفاقی برای دیگران رخ ندهد به سراغ آموزش تکنیک‌های جادویی سرمایه‌گذاری در بورس رفت و تمام آنچه که آموخته بود، تجربه‌ها و … را در کتاببورس‌باز گردآوری و منتشر کرد.

جادوی بورس

جادوی بورس

نویسنده: شهاب سهرابی

کتاب «جادوی بورس» اثر شهاب سهرابی شامل نکات کاربردی و مثال‌های واقعی از بورس ایران است که در سال ۹۶ منتشر شده‌است. این کتاب آموزش بورس حاصل ۵۰۰۰ ساعت تجربه نویسنده در بازار بورس است. بازار بورس بازاری پرسود و در عین حال پرخطر است. اگر با آگاهی کامل وارد این بازار نشوید، نه تنها سود نمی‌کنید بلکه تمام سرمایه خود را از دست می‌دهید. در این کتاب نویسنده به اشتباهاتی این چنین اشاره کرده و هفت باتلاقی را معرفی کرده که درسته پول شما را می‌بلعند!

اگر به موضوعات اقتصادی علاقه دارید، پیشنهاد می‌کنیم یادداشت « معرفی کتاب‌هایی برای شروع مطالعه اقتصاد » را بخوانید.

سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار (مقدماتی)؛ قابل استفاده برای همه‌ی افراد جامعه

سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار (مقدماتی)؛ قابل استفاده برای همه‌ی افراد جامعه

نویسنده: آوات تیموری

موسسه فرهنگی هنری دیباگران تهران

کتابی با یک عنوان طولانی که خیلی جایی برای معرفی نمی‌گذارد! یک کتاب دیگر از انتشارات دیباگران تهران که با هدف آموزش بورس و سرمایه‌گذاری در بازار بورس تالیف شده‌است. به گفته نویسنده در مقدمه کتاب، این کتاب برای خوانندگانی تدوین شده‌است که با سرمایه‌گذاری در بازار سهام آشنا نیستند. نمی‌توان توقع داشت که با خواندن این کتاب و خرید و فروش سهام در یک سال سود میلیاردی به دست می‌آورید، اما می‌توان گفت که پس از مطالعه این کتاب شما دانشی به دست می‌آورید که مبنای استوار و معتبری برای شروع مسیر سرمایه‌گذاری در سهام در اختیارتان قرار می‌دهد.

۵۰+۱ نکته‌ی یک میلیون تومانی

۵۰+۱ نکته‌ی یک میلیون تومانی

نویسنده: همایون دارابی

انتشارات دنیای اقتصاد

همایون دارابی نویسنده کتاب «۱+۵۰ نکته یک میلیون تومانی» در مقدمه کتاب گفته است: «این مجموعه برداشتی آزاد از مجموعه تجربیات، مقالات و کتاب‌هایی است که سعی در توصیف عملی، و نه علمی صرف، از بازار سرمایه دارند.»

با اینکه آموزه‌های تئوریک و دانشگاهی اهمیت بالایی دارند، اما همه می‌دانیم که این آموزه‌ها افراد را معامله‌گر و سرمایه‌گذار موفق نمی‌کنند. آنچه در دانشگاه‌ها و منابع علمی پیدا نمی‌شود، تجربه‌های عملی بازار سرمایه‌ هستند. تجربیاتی که به عقیده نویسنده نقش «فوت آخر کوزه‌گری» را دارند. این کتاب آموزش بورس ۵۱ بخش دارد که در هر کدام یک نکته برخواسته از تجربیات عملی آمده‌است. اولین آنها «بازار را نمی‌توان شکست داد» است و آخرین‌شان «اقتصاددانان مسیر کلی را می‌بینند».

۷۷ خطای سرمایه‌گذاری؛ خطاهایی که باهوش‌ها نیز مرتکب می‌شوند و راه‌های پرهیز از آن‌ها

۷۷ خطای سرمایه‌گذاری؛ خطاهایی که باهوش‌ها نیز مرتکب می‌شوند و راه‌های پرهیز از آن‌ها

نویسنده: مریم بیدمشگی‌پور

انتشارات دنیای اقتصاد

اسم کتاب به طور کامل گویای محتوای آن است. در سرمایه‌گذاری اطلاع داشتن از عملکرد بازار و اختصاص درست و به‌موقع سرمایه، ضامن موفقیت نیستند. تمایلات طبیعی انسانی و رفتارهایمان، تاثیرات بزرگی بر سرمایه‌گذاری‌مان می‌گذارند؛تاثیراتی که قابل چشم‌پوشی نیستند.

لاری سوئدرو و آر سی بالابان در این کتاب به ۷۷ خطای سرمایه‌گذاری که به طور مستقیم یا غیرمستقیم از رفتارهایمان ناشی می‌شوند، اشاره کرده‌اند. برای مثال یکی از این خطاها اطمینان بیش ازحد است که ممکن است ما را دچار مشکل کند. اطمینان زیاد باعث می‌شود فکر کنیم تصمیمات ما برپایه عقل و منطق است و تصمیمات دیگران احساسی و اشتباه. همین طرز تفکر ممکن است بدون اینکه متوجه شویم ما را به سمت تصمیمات غلط ببرد.

شهریار در وال‌استریت

شهریار در وال‌استریت

نویسنده: سلمان امین

حتی اگر نیکولو ماکیاولی را نشناسید، احتمالا در جایی اصطلاح ماکیاولیسم را شنیده‌اید. ماکیاولی فیلسوف، شاعر و نمایش‌نامه‌نویس ایتالیایی است که در شهر فلورانس به دنیا آمد. در خدمت خانواده مدیچی سال‌ها کار کرد و کتاب شهریار را برای آن‌ها نوشت. پیشنهاد می‌کنیم اگر اسم‌های مدیچی و شهر فلورانس برایتان آشنا نیست، کتاب صوتی رنسانس را گوش دهید.

ماکیاوولی در کتاب شهریار ایده‌هایی درباره مملکت‌داری و سیاست نوشت. سلمان امین در کتاب شهریار در وال استریت سعی کرده از این ایده‌ها برای جنگ در بازار بورس استفاده کند. چرا که برای موفقیت در بازار بورس لازم است همانند یک سیاست‌مدار دقیق و هوشمند باشیم.

پیشنهاد می‌کنیم برای آشنایی بیشتر با کتاب‌های مرتبط با موضوع بورس اپلیکیشن طاقچه را نصب کنید و به دسته کتاب‌های بورس بروید.

کالبدشناسی حباب‌های بازار سهام

کالبدشناسی حباب‌های بازار سهام

نویسنده: گئورگی کومارومی

مترجم: مریم ذوالفقار روشن

انتشارات دنیای اقتصاد

«ما می‌دانیم حباب‌ها وجود دارند، اما حتی نمی‌توانیم وجودشان را اثبات کنیم. می‌دانیم که حباب‌ها در شرایط خاص می‌ترکند، اما هنوز نتوانسته‌ایم شرایط لازم و کافی آن را تعریف کنیم.»

این جملات از کتاب «کالبد شناسی حباب‌های بازار سهام» نوشته گئورگی کومارومی است.

«حباب بازار سهام» یکی از اصطلاح‌های تخصصی اقتصاددانان است که در شرایط مختلف آن را به کار می‌برند، اما هیچ نظریه واحدی وجود ندارد که بتواند آن را به درستی توجیه کند. از طیف وسیع تحقیقات انجام شده نتایج متناقض و بی‌ثباتی به دست آمده که بعضا وجود حباب‌ها را هم زیر سوال برده‌است. نویسنده در این کتاب به بررسی نظریه‌های اصلی در این زمینه و نقاط ضعف آن‌ها می‌پردازد.

هنر جنگ در بازار بورس

هنر جنگ در بازار بورس

نویسنده: سلمان امین

ژنرال سانزو، نویسنده و جنگجوی چینی قرن‌ها پیش دیدگاه‌ها و نظرات خود را درباره جنگ در رساله‌ای به نام «هنر جنگ» می‌نویسد. نگاه روانشناسانه سانزو به مساله رزم در این کتاب باعث شده تا کتاب از کاربرد اولیه خود فاصله گرفته و آموزه‌های آن به تدریج درباره موضوعاتی که برد و باخت در آن‌ها مطرح است، استفاده شود.

سلمان امین در کتاب «هنر جنگ در بازار بورس» کوشیده تا برخی از سخنان سانزو را با کاربردی‌ترین سرفصل‌های بازار بورس تطبیق دهد و شرح مختصری راجع به آن ارائه دهد.

در بازار بورس برای کسب سود به دانش و تجربه احتیاج دارید. دانش مورد نیاز را با مطالعه می‌توانید به دست اصطلاحات بورس ایران آورید. کسب تجربه نیاز به صرف زمان بیشتری دارد اما با خواندن این کتاب ها می‌توانید از تجربه متخصصان این زمینه برای شروع استفاده کنید و در تشخیص مسیر درست و پرسود بهتر عمل کنید. شما چه کتاب را برای آشنایی بیشتر با دنیای بورس معرفی می‌کنید؟ آیا به نظر شما برای موفقیت در بازار بورس خواندن کتاب کافی است؟

اگر این مطلب را دوست داشتید، پیشنهاد می‌کنیم که مطلب زیر را هم مطالعه اصطلاحات بورس ایران کنید

اصطلاحات رایج در بازار سرمایه

دامنه نوسان قیمت سهام

اصطلاحات رایج در بورس از جمله مطالبی می باشد که سرمایه گذار برای شروع فعالیت و کسب بازدهی مناسب در بورس باید ان را بیاموزد. بخشی از این اصطلاحات رایج تئوری هستند و برخی باید در سایت tse آموزش داده شوند. چرا که یک سرمایه گذار با استفاده از دیتاهای موجود در این سایت میتواند جهت حرکت سهم و بازار را تشخیص دهد. در بخش قبل در خصوص بخش اول تابلو خوانی و بازار خوانی در TSE در بورس تهران صحبت کردیم. یکی از نیازهای یک سرمایه گذار بعد از ورود به بازار سرمایه این است که به تابلو خوانی و بازار خوانی به اندازه کافی مسلط باشد تا بتواند اتفاقاتی را که در تابلو معاملاتی بورس مشاهده میکند، تجزیه و تحلیل کرده تا با استفاده از اطلاعات به دست آمده به خرید و فروش سهام بپردازد.

شناخت اصطلاحات رایجی که در حوزه بازار سرمایه وجود دارد یکی از نیازهای اساسی هر سرمایه گذاری برای ورود به این بازار است و هر سرمایه گذاری در بدو ورود به بورس باید با این اصطلاحات آشنا شود. از طرفی یکی از سایت های پرکاربرد برای بررسی و خرید و فروش سهام، سایت مدیریت فناوری بورس تهران به آدرس www.tsetmc.com می باشد که اطلاعات جامعی از معاملات روزانه سهام در اختیار سرمایه گذار قرار می دهد و سرمایه گذار نیز بر اساس متغیرهای موجود در این سایت تصمیماتی را در خصوص خرید و یا فروش سهم اتخاذ میکند که همه این موارد مشمول تابلو خوانی و بازار خوانی می باشد. در این بخش قصد داریم ضمن صحبت در خصوص اصطلاحات رایج در بازار سرمایه بررسی کاملی نیز از این سایت به همراه تصاویر مربوطه داشته باشیم.

بازه روز یکی از اصطلاحات رایج در بورس

حداقل و حداکثر قیمتی که سهم در طی یک روز معامله میشود را بازه روز سهم می‌گویند. به عنوان مثال در ساعت 9:05 دقیقه اولین معامله سهم در قیمت 202 تومان انجام شده و بعد از آن با افزایش تقاضا همراه و قیمت تا محدوده 210 تومان رشد می‌کند و تا پایان معاملات نیز در همین محدوده معامله می‌شود. پس بازه روز سهم [202-210] تومان است. به عنوان مثال در شکل زیر بازه روز [25318-24310] ریال می باشد. یعنی پایین ترین قیمتی که سهم داشته در محدوده 24310 و بالاترین قیمت روز نیز در محدوده 25318ریال بوده است.

اصطلاحات رایج در بورس

حال ممکن است برایتان سوال پیش اید که بازه روز به عنوان یکی از اصطلاحات رایج در بازار سرمایه به چه کاری می آید و از بازه روز چه اطلاعاتی می توان بدست آورد. بازه روز در واقع رفتار سرمایه گذاران را نشان میدهد و اینکه خریداران و فروشندگان در خصوص قیمت چه نظری دارند. بازه روز به نوعی تقابل بین خریداران و فروشندگان است

بررسی صفحه سفارشات در خرید و فروش سهام

قبل از اینکه در خصوص اصطلاح صف خرید و صف فروش توضیح دهیم ابتدا بهتر است در خصوص صفحه سفارشات در خرید و فروش سهام صحبت کنیم. خرید و فروش اوراق بهادار در بورس بر اساس سازوکار حراج انجام می‌شود. در این حراج اولویت اول قیمت مناسب و اولویت دوم زمان است. برای درک بهتر مفهوم را در قالب یک مثال توضیح می‌دهیم.

 اصطلاحات رایج در بورس

در سطر اول و قسمت تقاضا، یک نفر درخواست خرید 10000 سهم را در 16450 ریال دارد و در سطر دوم نیز 3 نفر درخواست خرید 8846 سهم در قیمت 16400 ریال و در سطر سوم 1 نفر درخواست خرید 3500 سهم در قیمت 16350 ریال را دارد. اگر به قیمت های خرید توجه کنید می بینید که در هر مرحله قیمت کاهش پیدا کرده است . پس در قسمت تقاضا کسی که بالاترین قیمت را پیشنهاد بدهد سفارشش در ردیف اول قرار میگیرد. به این ترتیب درخواست های خرید از بالاترین قیمت به پایین ترین قیمت اولویت بندی میشود. حال اگر شخصی درخواست خرید در قیمت 16450 ریال را داشته باشدو همزمان هم شخص دیگری همین قیمت را پیشنهاد بدهد، سامانه معاملات به صورت خودکار اولویت خرید را به شخص اول می‌دهد و ابتدا خرید توسط شخص اول انجام می شود.

در نقطه مقابل و در قسمت عرضه، 2 نفر درخواست فروش 11000 سهم را در قیمت 16500 ریال دارند و در سطر دوم سه نفر درخواست فروش 9000 سهم را با قیمت 16530 ریال و در سطر بعدی نیز یک نفر درخواست فروش 500 سهم را با قیمت 16550 ریال دارد.

بهترین زمان انجام معامله

زمانی که اصطلاحات بورس ایران اصطلاحات بورس ایران قیمت پیشنهادی برای خرید سهم با قیمت پیشنهادی برای فروش سهم برابر باشد معامله انجام می شود. در این حالت سامانه معاملاتی به صورت خودکار خرید و فروش را در کسری از ثانیه انجام می‌دهد و بلافاصله سفارش های انجام شده از سامانه معاملاتی حذف می شوند. حال سوال اینجاست زمانی که چند خریدار سفارش خود را در یک قیمت یکسان وارد سامانه معاملاتی کنند چه اتفاقی می افتد؟؟ در پاسخ به این سوال باید گفت در صورت برابر بودن قیمت ها در صفحه سفارشات، اولویت بعدی زمان است. به عنوان مثال اگر شخصی برای خرید سهم در ساعت 10:10 دقیقه 1000 سهم را با قیمت 305 تومان و شخص دیگری درست در ساعت 10:11 دقیقه 2000 سهم را با همین قیمت وارد سامانه معاملاتی کند در مرحله اول سفارش شخصی که زودتر یعنی در ساعت 10:10 دقیقه سفارش خود را وارد سامانه معاملاتی کرده انجام شده و سپس سفارش نفر دوم اجرا می شود.

در تابلو خوانی و بازار خوانی در TSE اصل بر است که سرمایه گذاران زمانی که قصد خرید و. فروش سهام یک شرکت را دارند اولا سفارش هایی که در سامانه معاملاتی برای خرید و فروش سهام قرار دارد را بررسی کرده و بر اساس تکنیک های تابلو خوانی و رفتار شناسی در بورس بررسی کنند که آیا سهم مورد نظر دارای شرایط مناسب برای خرید اشست یا خیر و بر همین اساس اقدام به معامله کنند.

تابلو خوانی و بازار خوانی در TSE

قیمت مجاز قیمتی است که سهم می‌تواند روزانه در آن بازه نوسان داشته باشد. زمانی که دامنه نوسان 5 درصدی را برای قیمت پایانی روز گذشته (قیمت دیروز) محاسبه کنیم؛ قیمت مجاز روز جاری بدست می آید. به عنوان مثال در شکل زیر قیمت دیروز شرکت شتران 10210 ریال می باشد که قیمت مجاز آن در محدوده 970 تا 10720تومان می باشد.

قیمت آخرین معامله

آخرین معامله ای که در نماد انجام می شود را قیمت آخرین معامله می گویند. به عنوان مثال در شکل زیر آخرین معامله ای که در نماد شتران انجام شده است در قیمت 10720 انجام شده است.

اولین معامله در تابلو سهم

اولین معامله ای که در نماد در ابتدای روز معاملاتی انجام می شود. به عنوان مثال اولین معامله در نماد شتران در قیمت 10360 ریال انجام شده است که این می تواند راس ساعت 9:00 و یا هر ساعت دیگری باشد. البته گاهی اوقات نمادی بسته می باشد و ممکن است ساعت 11:00 بازگشایی شود. در این حالت اولیت معامله در ساعت 11:00 انجام می شود. یعنی الزامی نیست که اولین معامله حتما در ساعت 9:00 صبح انجام شود.

شاید علاقمند باشید این مقال ات را هم مطالعه کنید



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.